Âşık İhsanî (1932, Diyarbakır – 21 Nisan 2009, Diyarbakır), Kürt kökenli Türk halk ozanıdır. Özellikle 1970’lerde oldukça popüler olan İhsanî, sert ve açık anlatımı ile “devrimcilerin ozanı” olarak tanınır. İstihbarat arşivlerinde kendi tabiri ile “iki el arabası dosyası” bulunmaktadır.

17 Nisan 2009’da evinde yapılan belgesel çekimleri sırasında aşırı heyecan nedeniyle fenalaşmış, beyin kanaması teşhisiyle kaldırıldığı hastanede 21 Nisan 2009’da yaşamını yitirmiştir. Cenazesi Diyarbakır’ın Şehitlik semtindeki mezarlıkta toprağa verilmiştir.

Yaşam Öyküsü ve İlk Yılları
Asıl adı İhsan Sırlıoğlu’dur. 1932 yılında Diyarbakır’da doğar, küçük yaşta şiir yazmaya başlar. İki yaşında iken babası Filit’i kaybeder ve annesi tarafından sıkıntılı ve yoksul bir ortamda büyütülür. Çalışmak için sürekli diğer köylere ve şehirlere gitmeye başlar. 17 yaşındayken İstanbul Büyükçekmece Mimarsinan Köyü’nde maden ocağında çalışmaya başlar. Maden kapanınca lastik fabrikalarında çalışır, daha sonra Erzurum’a askere gönderilir.

Askerlik sonrası kendi kendine saz çalmaya başlar ve Anadolu’yu dolaşmaya çıkar. Bu seyahatlerinin birinde Manisa Tarzanı ile tanışır ve bir müddet yanında kalır. Âşık İhsanî türkülerini “Güllüşah” ismindeki hayali bir kıza söylemektedir. 1957 yılında Uşak Şeker Fabrikası’nda çalışmaya başlar. Uşak’ta bir hapishane müdürü ona “Senin Güllüşah’ı bulduk” der; kız her ne kadar İhsanî’nin hayallerindeki Güllüşah değilse de bu kızla evlenir. İhsanî ona da saz çalmayı öğretir ve “Âşık İhsanî ve Güllüşah” olarak şehir şehir dolaşmaya başlarlar. Bu ikili halk tarafından oldukça ilgi görür; haklarında kitaplar yapılır. 1958’de Ankara Radyosu Yurttan Sesler programının şefi Muzaffer Sarısözen tarafından programa davet edilirler.

Siyasi Dönüşüm ve Protesto Yılları
Bu esnada Celâl Bayar ve Adnan Menderes ile tanışır. Demokrat Parti’nin mitingleriyle Türkiye’yi dolaşarak “Evvel Allah sonra Demokrat Parti” gibi şarkılar yapar. Ancak 27 Mayıs Darbesi sonrası TRT’de verdiği bir konserde Başbakan Fahri Özdilek tarafından “Atın şu komünisti oradan” denilerek sahneden indirilir ve kendini karakolda bulur.

1962’de milletvekili maaş zamlarını meclise giderek protesto eder. Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) kuruluşuyla birlikte sol hareketlere ilgi duymaya başlar. İlk yazdığı devrimci şiir:

“Korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar / Geliyoruz, geleceğiz, yakındır” Şiiridir. Daha sonraki röportajlarında bu döneme kadarki yaşamını “cahillik” olarak tanımlayacaktır. 22 Kasım 1967’de öğrenci örgütlerinin düzenlediği Kıbrıs mitingi sırasında Deniz Gezmiş ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri bayrağını yakarlar.

Ozanlık Yeteneği Üzerine Tartışmalar
Çetin Altan ve sol çevreden birçok kişi, okul yüzü görmemiş birinin bu kadar güçlü şiirler yazabileceğine inanmaz, şiirlerin Sovyetler Birliği’nden gönderildiğinden şüphelenirler. Konu uzmanı Pertev Naili Boratav’a götürülür. Boratav, İhsanî’yi dinledikten sonra “İhsanî bir halk ozanıdır” diyerek bu şüpheleri ortadan kaldırır.

1977’de Almanya ve Belçika’ya giderek televizyon programlarına katılır, ödüller alır. 1979’da Avustralya’ya gider. Son yıllarını memleketi Diyarbakır’da geçiren usta ozan, ardında onlarca eser ve mücadele dolu bir hayat bırakmıştır.